Việc Việt Nam gia nhập Hiệp ước Marrakesh nhằm tạo điều kiện cho người mù, người khiếm thị và người không có khả năng đọc chữ in tiếp cận các tác phẩm đã xuất bản đã tạo ra một bước tiến quan trọng trong việc bảo đảm quyền tiếp cận tri thức và văn hoá cho người khuyết tật. Để nội luật hoá các cam kết quốc tế, các văn bản pháp luật của Việt Nam trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ đã thiết lập một hành lang pháp lí cụ thể cho các chủ thể được uỷ quyền thực hiện sao chép, chuyển đổi tác phẩm sang định dạng tiếp cận được cho người khuyết tật. Bài viết phân tích các khía cạnh của trách nhiệm pháp lí của các tổ chức này bao gồm trách nhiệm trong quá trình sao chép và chuyển đổi, trách nhiệm trong việc phân phối và quản lí các tác phẩm dành cho người khuyết tật. Bên cạnh đó, bài viết cũng làm rõ các chế tài pháp lí có thể được áp dụng đối với các tổ chức được uỷ quyền này khi có hành vi vi phạm. Qua đó, bài viết khẳng định tầm quan trọng của việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật nhằm cân bằng hài hoà giữa mục tiêu nhân đạo dành cho người khuyết tật và việc bảo vệ quyền lợi chính đáng của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả.
1. Chen, Ti-Li (2019), Copyright Exceptions for the Visually Impaired: WIPO’s Treaty to Facilitate Access to Published Works for the Visually Impaired, Luận án tiến sĩ luật học, Đại học Queen Mary, London.
2. Chu Vân Khánh (2017), “Dịch vụ thông tin thư viện dành cho người khiếm thị tại Việt Nam - Thực trạng và giải pháp”, Kỉ yếu Hội thảo khoa học: Dịch vụ thư viện - thông tin cho người khuyết tật: Từ chính sách đến thực tiễn, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp với Hiệp hội Thư viện Việt Nam và các đơn vị khác tổ chức tại Hà Nội, ngày 19/4/2017.
3. Crews, Kenneth D. và Reid, Blake E. (2018), Hướng dẫn của WIPO về Hiệp ước Marrakesh, WIPO, Geneva.
4. Geiger, Christophe et al. (2010), “Declaration on a Balanced Interpretation of the ‘Three-Step Test’ in Copyright Law”, Journal of Intellectual Property, Information Technology and E-Commerce Law, Vol. 1, Issue 2.
5. Helfer, Laurence R. et al. (2017), The World Blind Union Guide to the Marrakesh Treaty: Facilitating Access to Books for Print-Disabled Individuals, Oxford University Press, Oxford.
6. Helfer, Laurence R., Land, Molly K. và Okediji, Ruth L. (2020), “Copyright Exceptions Across Borders: Implementing the Marrakesh Treaty”, European Intellectual Property Review, Vol. 42.
7. International Federation of Library Associations and Institutions - IFLA (2018), Bắt đầu: Thực thi Hiệp ước Marrakesh cho người khuyết tật không có khả năng đọc chữ in - Hướng dẫn thực hành dành cho thủ thư, IFLA, The Hague.
8. Ncube, Caroline B. và Sanya Samtani (2023), “Copyright, Disability Rights, and the Constitution: Blind SA v Minister for Trade, Industry and Competition”, Constitutional Court Review, số 13.1.
9. Ncube, Caroline B., Blake E. Reid, và Desmond O. Oriakhogba (2020), “Beyond the Marrakesh VIP Treaty: Typology of copyright access‐enabling provisions for persons with disabilities”, The Journal of World Intellectual Property, số 23.3-4.
10. Nguyễn Thị Hằng và Phan Thị Huế Trân (2024), “Hài hoà hoá pháp luật về ngoại lệ quyền tác giả đối với người khuyết tật nhìn tại một số quốc gia ASEAN là thành viên của Hiệp ước Marrakesh”, Tạp chí Khoa học pháp lí Việt Nam, số 12 (184).
11. Okediji, Ruth L. (2018), “The Limits of International Copyright Exceptions for Developing Countries”, Vanderbilt Journal of Entertainment & Technology Law, tập 21, số 3.