Bài viết này tập trung phân tích hệ thống pháp luật và thực tiễn tư pháp của Trung Quốc trong việc từ chối thẩm quyền xét xử dân sự quốc tế để giải quyết xung đột thẩm quyền, đặc biệt từ sau khi Trung Quốc sửa đổi Luật Tố tụng dân sự năm 2023. Thông qua việc khảo cứu các án lệ, văn bản giải thích và quy định pháp luật mới, bài viết chỉ ra cách Trung Quốc từng bước hoàn thiện cơ sở pháp lí để toà án có thể chủ động từ chối thẩm quyền khi giải quyết vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài, trên cơ sở đó đưa ra bốn nhóm khuyến nghị cho Việt Nam nhằm hoàn thiện Điều 472 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Các nội dung khuyến nghị nhằm đóng góp thiết thực cho việc giải quyết xung đột thẩm quyền xét xử dân sự quốc tế trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục hội nhập quốc tế và hoàn thiện hệ thống pháp luật tư pháp quốc tế.
1. Allan D. Vestal (1968), “Res Judicata/ Preclusion by Judgment: The Law Applied in Feder al Courts”, Michigan Law Review, Vol. 66.
2. Bành Quốc Tuấn (2012), “Quyền thoả thuận lựa chọn toà án giải quyết tranh chấp dân sự có yếu tố nước ngoài”, Tạp chí Khoa học ĐHQG Hà Nội - Luật học, số 28.
3. Bành Quốc Tuấn (2016), “Cơ sở đề xuất ban hành Luật quyền miễn trừ quốc gia trong lĩnh vực tư pháp của quốc gia nước ngoài tại Việt Nam”, Tạp chí Nghề luật, số 5.
4. Guangjian Tu (2012), “Forum Non Con-veniens in the People’s Republic of Chi-na”, Chinese Journal of International Law, Vol. 2.
5. Liang Zhao (2024), “Forum Non Conveniens in China: From Judicial Practice to Law”, The Chinese Journal of Comparative Law, Vol. 11, Iss. 3, https://doi.org/10.1093/cjcl/ cxae002
6. Linda Silberman (2017), Lis alibi pendens, Encyclopedia of private international law, Jürgen Basedow/Franco Ferrari/Pedro de Muguel Asensio/Giesela Rühl, Elgar.
7. Nguyễn Đức Việt (2016), “Quá trình hình thành và phát triển của quyền miễn trừ quốc gia và một số góp ý cho Việt Nam”, Tạp chí Luật học, số 9.
8. Pan Yan (2024), “Evelopment of Parallel litigation regulation in China’s amended
Civil Procedure Law”, Tsinghua China Law Review, Vol. 16.
9. Richard Fentiman (2017), Forum non conveniens, Encyclopedia of private international law, Jürgen Basedow/Franco Ferrari/Pedro de Muguel Asensio/Giesela Rühl, Elgar.
10. Shi Shi/Mei Teng (2003), “The Devel-opment of the Doctrine of Forum Non Conveniens in China”, Journal of Law Application, Vol 7.
11. Vũ Thị Phương Lan (2023), “Pháp luật Việt Nam về quyền miễn trừ quốc gia - Thực trạng và giải pháp hoàn thiện”, Tạp chí Luật học, số 5.
12. William Dodge (2024), “Introduction note to The Foreign State Immunity Law of The People’s Republic of China”, International Legal Materials, Vol. 63.
13. Xiaoming Xi (2002), “A Few Thoughts on the Doctrine of Forum Non Conven-iens”, Chinese Journal of Law, Vol. 1.
14. Zheng Sophia Tang (2015), “Declining Jurisdiction by Forum Non Conveniens in Chinese Courts”, Hong Kong Law Journal, Vol. 1.