Công bằng trong tố tụng hình sự không chỉ được nhìn nhận qua quyền của người bị buộc tội mà còn gắn với tính hợp pháp của thủ tục, bảo đảm thể chế, minh bạch tư pháp và niềm tin công chúng. Bài viết tổng quan hệ thống nghiên cứu quốc tế và trong nước nhằm nhận diện hướng tiếp cận chủ yếu và rút ra hàm ý cho Việt Nam. Từ 3.528 công trình trên cơ sở dữ liệu Scopus, sau sàng lọc theo PRISMA 2020, 239 nghiên cứu phù hợp được lựa chọn phân tích. Bài viết kết hợp phân tích nội dung định tính với phân tích trắc lượng bằng VOSviewer và khảo sát nghiên cứu trong nước. Kết quả cho thấy ba hướng tiếp cận: bảo đảm quyền tố tụng cá nhân; bảo đảm tính hợp pháp của thủ tục và bảo đảm cấu trúc, thể chế; tiếp cận công bằng như một nguyên tắc hiến định gắn với minh bạch, tính chính danh và niềm tin công chúng. Nghiên cứu quốc tế còn khoảng trống về công nghệ và đối thoại xuyên khu vực. Tại Việt Nam, nghiên cứu còn phân tán theo từng quyền cụ thể, chưa hình thành khung tiếp cận tổng thể. Bài viết đề xuất phát triển quan niệm công bằng tố tụng theo hướng tích hợp bảo vệ quyền cá nhân, kiểm soát tính hợp pháp của thủ tục và các bảo đảm phù hợp với số hoá tư pháp.
1. Ana Lúcia Tavares Ferreira (2025), “Remote Hearings in Criminal Procedures and Prisoners’ Fundamental Rights: Is Videoconferencing the New Metal Cage?”, European Journal of Crime, Criminal Law and Criminal Justice, Vol. 33, Nos. 1 - 2, DOI: 10.1163/15718174-bja10066
2. Andrei-Viorel IUGAN (2025), “Legislative Remedies to Ensure the Reasonable Term in a Criminal Trial. The Plea Agreement: Romania’s Experience”, Balkan Social Science Review, No. 25, DOI: 10.46763/ BSSR252525225i
3. Dat T. Bui (2020), “Due-process-evading justice: The case of Vietnam”, International Journal of Law, Crime and Justice, Vol. 63, Article 100426, DOI: 10.1016/j.ijlcj.2020.100426
4. Dat T. Bui (2021), “A Quest for Due Process Doctrine in Vietnamese Law: From Soviet Legacy to Global Constitutionalism”, The Chinese Journal of Comparative Law, Vol. 9, No. 2, DOI: 10.1093/cjcl/cxab009
5. Đặng Văn Vương, Xuân Thoại (2022), “Nguyên tắc tranh tụng trong xét xử được bảo đảm - Quy định và thực tiễn thực hiện”, Tạp chí Luật sư Việt Nam điện tử, https://lsvn.vn/nguyen-tac-tranh-tung-trong-xet-xu-duoc-bao-dam-quy-dinh...
6. Ganna Sobko, Andrii Svintsytskyi, Oleh Pushkar, Volodymyr Butynskyi, Yuliya Shvets (2025), “Reforming Ukraine's Pre-Trial Custody Measures: An International Law Perspective”, Khazanah Hukum, Vol. 7, No. 1, DOI: 10.15575/kh.v7i1.37796
7. Giovana Peluso Lopes (2025), “Bias in Adjudication and the Promise of AI: Challenges to Procedural Fairness”, Law, Technology and Humans, Vol. 7, No. 1, DOI: 10.5204/lthj.3812
8. Hà Viết Toàn, Nguyễn Tất Duẩn (2025), “Một số vấn đề về xét xử trực tuyến trong giai đoạn hiện nay”, Tạp chí Toà án nhân dân điện tử, https://tapchitoaan.vn/mot-so-van-de-ve-xet-xu-truc-tuyen-trong-giai-doa...
9. Hoàng Anh Tuyên (2024), “Chính sách pháp luật tố tụng hình sự về bảo vệ quyền con người trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0”, Tạp chí Khoa học kiểm sát, số 1 (73), https://khoahockiemsat.hpu.vn/portal/article/view/327
10. Hoàng Lâm (2025), “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hệ thống pháp luật Việt Nam: Cơ hội, thách thức và định hướng phát triển”, Tạp chí Toà án nhân dân điện tử, https://tapchitoaan.vn/ung-dung-tri-tue-nhan-tao-trong-he-thong-phap-lua...
11. Jianhong Liu, Guangzhen Wu (2025), “Procedural Fairness and Fear of Crime: Extending the Procedural Justice Theoretical Model Under the Chinese Context”, Crime & Delinquency, Vol. 71, No. 4, DOI: 10.1177/00111287221150422
12. Lala Mammadova (2025), “The Role of in Absentia Trials in Azerbaijan: Balancing Judicial Efficiency and Fair Trial Rights During Legal Transition”, Revista Jurídica Portucalense, No. 37, DOI: 10.34625/ issn.2183-2705(37)2025.ic-20
13. Lê Xuân Lục (2024), “Bàn về nguyên tắc xét xử công bằng trong tố tụng hình sự Việt Nam”, Tạp chí Khoa học kiểm sát, số 6 (78), https://khoahockiemsat.hpu.vn/portal/article/view/406
14. Lora Briški (2025), “Modification of criminal charges: European line between a Kafkaesque process and a fair trial”, New Journal of European Criminal Law, Vol. 16, No. 2, DOI: 10.1177/20322844251348130
15. Marcell Fényes, Krisztina F. Rozsnyai (2025), “Chambers or Panels? - (Un)ambiguity in the Administration of Hungarian Courts?”, International Journal for Court Administration, Vol. 16, No. 1, DOI: 10.36745/ijca.591
16. Matthew J. Page et al. (2021), “The PRISMA 2020 statement: an updated guideline for reporting systematic reviews”, BMJ, Vol. 372, Article n71, DOI: 10.113 6/bmj.n71
17. Muhammad Fahad Anwar (2025), “Admissibility of illegally obtained evidence in money laundering cases in Pakistan”, Journal of Financial Crime, Vol. 32, No. 3, DOI: 10.1108/JFC-05-2024-0160
18. Muthukuda Arachchige Dona Shiroma Jeeva Shirajanie Niriella (2025), “Artificial Intelligence and Sentencing Practices: Challenges and Opportunities for Fairness and Justice in the Criminal Justice System in Sri Lanka”, International Annals of Criminology, Vol. 62, Nos. 3 - 4, DOI: 10.1017/cri.2024.24
19. Nguyễn Phú Lâm (2023), “Chế định bào chữa bắt buộc trong tố tụng hình sự Việt Nam”, Tạp chí Quản lí nhà nước, số 335, DOI: 10.59394/qlnn.335.2023.713
20. Roberto E. Kostoris (2025), “Against ‘Al Khawaja and Tahery’ and the following ECtHR case law: The need to seek basic principles of fair trial assessment to prevent abuses and manipulations”, New Journal of European Criminal Law, Vol. 16, No. 1, DOI: 10.1177/20322844251319123
21. Trần Thảo (2023), “Chế định người phiên dịch, người dịch thuật trong tố tụng hình sự - Một số vấn đề cần hoàn thiện”, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật điện tử, https://danchuphapluat.vn/che-dinh-nguoi-phien-dich-nguoi-dich-thuat-tro...
22. Võ Minh Kỳ (2018), “Quyền im lặng của người bị buộc tội và các bảo đảm pháp lí trong tố tụng hình sự”, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số 13 (340), https://lapphap.vn/Pages/TinTuc/207231/Quyen-im-lang-cua-nguoi-bi-buoc-t...
23. Võ Quốc Tuấn (2022), “Quyền được xét xử công bằng của bị cáo tại phiên toà xét xử vụ án hình sự ở Việt Nam - Thực trạng và kiến nghị”, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số 4, https://lapphap.vn/Pages/TinTuc/211040/Quyen-duoc-xet-xu-cong -bang-cua-bi-cao-tai-phien-toa-xet-xu-vu-an-hinh-su-o-Viet-Nam----Thuc-trang-va-kien-nghi.html