Một số hiệp định đầu tư quốc tế hạn chế việc sử dụng trọng tài quốc tế cho loại tranh chấp cụ thể giữa nhà đầu tư nước ngoài và quốc gia tiếp nhận đầu tư. Một số quốc gia, điển hình là Trung Quốc, chỉ chấp nhận thẩm quyền trọng tài đối với tranh chấp liên quan tới khoản bồi thường khi có hành vi tước đoạt tài sản. Bài viết phân tích phán quyết trọng tài mới nhất áp dụng điều khoản này trong vụ AsiaPhos và Norwest kiện Trung Quốc năm 2023 và so sánh với các quyết định xét xử khác giải thích điều khoản tương tự. Nghiên cứu cho thấy đường lối giải quyết tranh chấp của các hội đồng trọng tài đi theo hai hướng khác biệt khi xác định thẩm quyền theo quy định này và những thách thức đối với nhà đầu tư và quốc gia tiếp nhận đầu tư, trong đó có Việt Nam, khi tham gia giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế.
1. August Reinisch (2011), “How Narrow are Narrow Dispute Settlement Clauses in Investment Treaties”, Journal of International Dispute Settlement, Vol. 2(1).
2. Jane Willems (2011), “The Settlement of Investor State Disputes and China New Developments on ICSID Jurisdiction”, South Carolina Journal of International Law and Business, Vol. 8(1).
3. Juan Du, Zhenxing Zhang (2024), “AsiaPhos Limited and Norwest Chemicals Pte Ltd v. People's Republic of China: Unpredictable Jurisdiction under the Restrictive ISDS Mechanism”, ICSID Review, Vol. 39(1).
4. Juan Du (2022), “Restrictive ISDS Clauses under Chinese BITs: Interpretation and Implications for China”, Asia Pacific Law Review, Vol. 30(2).
5. Kaufmann-Kohler, Potesta (2020), “The Interplay Between Investor-State Arbitration and Domestic Courts in the Existing IIA Framework”, Investor-State Dispute Settlement and National Courts, European Yearbook of International Economic Law, Springer.
6. Manjiao Chi, Xi Wang (2015), “The Evolution of ISA Clauses in Chinese IIAs and Its Practical Implications: The Admissibility of Disputes for Investor-State Arbitration”, The Journal of World Investment & Trade, Vol. 16.5-6.
7. Ming Du (2023), “Explaining China's Approach to Investor-State Dispute Settlement Reform: A Contextual Perspective”, European Law Journal, Vol. 28.4-6.
8. Norah Gallagher, Wenhua Shan (2009), Chinese Investment Treaties: Policies and Practices, Oxford University Press.
9. Romesh Weeramantry (2012), “Investor-State Dispute Settlement Provisions in China’s Investment Treaties”, ICSID Review, Vol. 27(1).
10. Shen Wei (2021), Decoding Chinese Bilateral Investment Treaties, Oxford University Press.
11. Yannick Radi (2020), Rules and Practices of International Investment Law and Arbitration, Cambridge University Press.